İmralı'dan Dünya Akademisine

Öcalan düşüncesinin uluslararası akademik yolculuğu

Abdullah Öcalan üzerine uluslararası akademik çalışmalar giderek genişleyen bir düşünsel alan oluşturuyor. Devlet, uygarlık, demokrasi, kadın özgürlüğü, ekoloji, komün, ulus, toplumsal örgütlenme ve bilgi anlayışı farklı üniversitelerde ve farklı disiplinlerde araştırılıyor. Siyaset biliminden sosyolojiye, feminist teoriden ekolojiye, postkolonyal düşünceden hukuk ve Ortadoğu çalışmalarına uzanan bu ilgi, Öcalan'ın düşüncesini çağdaş sosyal bilimlerin temel tartışmalarıyla buluşturuyor.

İmralı'dan Dünya Akademisine adıyla hazırlanan bu çalışma 15 bölümlük bir dizi olarak yayımlanacak. Her bölüm belirli bir akademik çalışma, araştırmacı veya düşünsel tema üzerine kurulacak. Makalelerin yayımlandığı akademik dergiler, araştırmacıların bağlı oldukları üniversiteler, kullanılan Öcalan eserleri, çalışmalardaki temel kavramlar ve ulaşılan sonuçlar birlikte ele alınacak. Ardından akademik çalışmanın Öcalan'ın düşünsel sistemi içindeki yeri incelenecek. Böylece dizi ilerledikçe birbirinden bağımsız makaleler toplamı yerine devlet teorisinden kadın özgürlüğüne, toplumsal ekolojiden demokratik konfederalizme uzanan bütünlüklü bir düşünce haritası oluşacak.

Dizinin yöntemi kaynak karşılaştırmasına dayanacak. Öcalan'ın kendi eserleri akademik makalelerle birlikte okunacak. Bir akademisyen Öcalan'ın devlet anlayışını tartışıyorsa ilgili savunmalardaki devlet ve uygarlık çözümlemelerine dönülecek. Bir çalışma kadın özgürlüğünü veya Jineolojiyi ele alıyorsa Öcalan'ın metinleri ile Kürt kadın hareketinin ürettiği düşünsel kaynaklar birlikte değerlendirilecek. Bookchin, Maria Mies, Braudel, Wallerstein, Marx, feminist düşünce, postkolonyal teori ve radikal demokrasi gibi düşünce gelenekleriyle kurulan ilişkiler de kendi tarihsel bağlamları içinde incelenecek. Her bölüm böylece bir akademik makalenin tanıtımından başlayarak daha geniş bir düşünsel karşılaşmaya açılacak.

Dünya akademisinde açılan yeni düşünce alanı

Uluslararası çalışmalara bakıldığında Öcalan'ın düşüncesinin birkaç güçlü eksen çevresinde tartışıldığı görülüyor. Ahmet Hamdi Akkaya ve Joost Jongerden devletin ötesinde siyaset, partinin ötesinde siyasal örgütlenme ve yeni siyasal öznellik üzerine yoğunlaşıyor. Kamran Matin Öcalan'ın devlet teorisini tarihsel sosyoloji içinde ele alıyor. Cihad Hammy ve Thomas Jeffrey Miley toplumsal ekoloji ile demokratik konfederalizm arasındaki ilişkiyi inceliyor. Eleonora Gea Piccardi Öcalan ile Maria Mies'i ekofeminist düşüncenin kavramları üzerinden buluşturuyor. Sara Kermanian demokratik konfederalizmi dekolonizasyon ve postkolonyal teoriyle birlikte değerlendiriyor. Laura Corradi ise patriyarka, sermaye ve devlet arasındaki ilişkiyi Öcalan'ın düşüncesi, Jineoloji ve çağdaş feminist teori üzerinden araştırıyor.

Bu çalışmaların ortak yönü Öcalan'ın geliştirdiği kavramları düşünsel bir tartışmanın parçası haline getirmeleridir. Demokratik konfederalizm, demokratik modernite, toplumsal ekoloji, Jineoloji, komün, özerklik ve devlet ötesi siyaset başka düşünce sistemleriyle karşılaştırılıyor. Kavramların tarihsel kaynakları araştırılıyor, aralarındaki ilişkiler inceleniyor ve farklı toplumsal deneyimlerde aldıkları biçimler değerlendiriliyor. Böylece Öcalan'ın düşüncesi Kürt tarihinin içinden çıkarak devlet, demokrasi, doğa, kadın ve özgürlük gibi insanlığın ortak meselelerine uzanan bir tartışma alanı yaratıyor.

Bir siyasal aktörden düşünsel referansa

Kamran Matin'in çalışması bu yönelimin güçlü örneklerinden birini oluşturuyor. Öcalan'ın devletin ortaya çıkışına ilişkin tarihsel çözümlemesini Sümer uygarlığı, toplumsal farklılaşma, iktidarın oluşumu ve devletleşme üzerinden ele alıyor. Ardından bu yaklaşımı Kojin Karatani'nin dünya tarihi çözümlemeleriyle karşılaştırıyor. Böylece Öcalan'ın uygarlık ve devlet anlatısı tarihsel sosyolojinin büyük tartışmalarıyla buluşuyor.

Sara Kermanian başka bir düşünsel geçiş alanı açıyor. Demokratik konfederalizmi dekolonizasyon, tarih, siyasal özne ve postkolonyal düşünceyle birlikte inceliyor. Demokratik konfederalizm burada Ortadoğu'ya özgü bir siyasal deneyimin kavramı olarak başlayıp sömürgecilik, ulus devlet, özgürleşme ve toplumsal örgütlenme üzerine daha geniş bir teorik tartışmaya katılıyor. Öcalan dünya düşüncesinden beslenirken onun geliştirdiği kavramlar da dünya düşüncesinin temel meselelerini yeniden ele almak için kullanılabilecek araçlara dönüşüyor.

Bookchin'den Öcalan'a toplumsal ekoloji

Murray Bookchin ile Abdullah Öcalan arasındaki ilişki uluslararası akademik literatürün önemli araştırma alanlarından biri haline geliyor. Toplumsal ekoloji, hiyerarşi, doğrudan demokrasi, yerel örgütlenme ve özgür toplum düşüncesi iki düşünür arasında güçlü temas noktaları yaratıyor. Hammy ve Miley'nin çalışması Öcalan'ın toplumsal ekoloji düşüncesini Kürt toplumunun tarihsel deneyimi ve özgürlük arayışı içinde yeniden yorumlayarak demokratik konfederalizmin kurucu unsurlarından birine dönüştürdüğünü gösteriyor.

Bu düşünsel gelişim ekolojinin siyasal anlamını da genişletiyor. Doğayla ilişki, kadın özgürlüğü, ekonomi, yerel demokrasi ve toplumsal örgütlenme aynı yaşam sisteminin parçaları haline geliyor. Komünler, yerel meclisler ve halkın doğrudan karar süreçlerine katılması ekolojik toplum anlayışıyla birleşiyor. Ekoloji böylece insanın doğayla ilişkisinden başlayıp insanın insanla kurduğu ilişkiye uzanan bütünlüklü bir toplumsal düşünce olarak şekilleniyor.

Maria Mies, kadın özgürlüğü ve Jineoloji

Öcalan üzerine uluslararası akademik çalışmaların en üretken alanlarından biri kadın özgürlüğü etrafında gelişiyor. Eleonora Gea Piccardi'nin araştırması Öcalan ile Maria Mies arasında düşünsel bir karşılaşma kuruyor. Patriyarka, kapitalizm, kadın emeği ve doğa arasındaki bağlantılar üzerinden iki düşüncenin ortaklaştığı ve farklı yönlere açıldığı alanlar inceleniyor.

Jineoloji bu tartışmayı bilgi üretiminin yapısına kadar taşıyor. Kadın deneyimi, toplumsal hafıza, doğayla ilişki, ekonomi, yaşamın yeniden üretimi ve özgürlük aynı düşünsel zeminde bir araya geliyor. Öcalan'ın kadın özgürlüğünü toplumsal özgürlüğün merkezine yerleştiren yaklaşımı feminist teori, ekofeminizm ve dekolonyal düşünceyle birlikte ele alındığında yeni bir sosyal bilim alanı açılıyor. Laura Corradi'nin patriyarka, sermaye ve devlet ilişkisini Öcalan üzerinden inceleyen çalışması da bu yönelimin güncel örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Komün yeniden dünya düşüncesine giriyor

Joost Jongerden'in araştırmaları Öcalan düşüncesinin komün eksenini görünür hale getiriyor. Paris Komünü'nden demokratik konfederalizme uzanan tarihsel çizgide siyasal toplumun yerel meclisler, komünler ve birbirine bağlanan özerk yapılardan oluşabileceği düşüncesi inceleniyor.

Bu yaklaşım demokrasiyi gündelik yaşamın örgütlenmesine taşıyor. Mahalle, köy, kadın meclisi, üretim kooperatifi ve yerel topluluk siyasal yaşamın etkin unsurları haline geliyor. Toplumsal güç ilişkiler ağında yayılıyor. Komünler kendi alanlarında karar alırken konfederal bağlarla daha geniş bir siyasal yapı oluşturuyor. Böylece demokrasi yaşamın farklı alanlarında sürekli üretilen bir toplumsal ilişkiye dönüşüyor.

Rojava düşünce ile pratiğin buluşma alanı

Kuzey ve Doğu Suriye deneyimi Öcalan üzerine akademik araştırmalara geniş bir saha sunuyor. Demokratik konfederalizm, kadın örgütlenmesi, komünler, yerel meclisler, kooperatifler ve ekolojik uygulamalar teorinin toplumsal kurumlarla buluşmasını izleme imkanı yaratıyor.

Bu saha araştırmaları düşünce ile yaşam arasındaki ilişkiyi görünür hale getiriyor. Bir kavramın kurumlara nasıl dönüştüğü, yerel karar mekanizmalarının nasıl işlediği, kadınların siyasal ve toplumsal yapılardaki konumu, üretimin yerel örgütlenmesi ve ekolojik yaklaşımın günlük yaşamdaki biçimleri araştırılıyor. Sosyal bilim açısından teori, kurum ve toplumsal deneyim aynı çalışma alanında birleşiyor.

Dizinin 15 bölümlük yol haritası

1. Dünya Akademisi Öcalan'ı Okuyor

İlk bölüm uluslararası akademik alanın genel haritasını çıkaracak. Akademisyenler, üniversiteler, hakemli dergiler, kitaplar ve temel araştırma konuları birlikte incelenecek.

2. Devletin Beş Bin Yıllık Gölgesi

Kamran Matin'in Öcalan'ın devlet teorisi üzerine çalışması ele alınacak. Sümer, uygarlık, iktidar ve devletleşme süreçleri üzerinden Öcalan'ın tarihsel sosyolojisi değerlendirilecek.

3. Devleti Ele Geçirmekten Toplumu Örgütlemeye

Ahmet Hamdi Akkaya ve Joost Jongerden'in çalışmaları üzerinden radikal demokrasi, yerel siyaset ve yeni siyasal öznellik anlayışı incelenecek.

4. Ulus Devletin Ötesinde Özgürlük

Öcalan'ın ulus, halk, devlet, kendi kaderini tayin ve demokratik ulus anlayışı uluslararası akademik çalışmalarla birlikte ele alınacak.

5. Öcalan Postkolonyal Teoriyle Buluşuyor

Sara Kermanian'ın çalışması merkez alınarak demokratik konfederalizm, dekolonizasyon, tarih ve siyasal özgürleşme arasındaki ilişkiler değerlendirilecek.

6. Bookchin'den Öcalan'a Toplumsal Ekoloji

Bookchin ile Öcalan arasındaki düşünsel temas incelenecek. Hiyerarşi, doğa, demokrasi ve toplumsal örgütlenme kavramlarının geçirdiği dönüşüm araştırılacak.

7. Ekoloji Bir Yaşam Biçimine Dönüşüyor

Ekolojik düşüncenin ekonomi, demokrasi, üretim, yerel yaşam ve toplumsal ilişkilerle nasıl birleştiği incelenecek.

8. Kadın Özgürlüğü Toplumsal Teorinin Merkezine Yerleşiyor

Öcalan'ın kadın özgürlüğü yaklaşımı ile Kürt kadın hareketinin düşünsel ve örgütsel üretimi birlikte değerlendirilecek.

9. Maria Mies, Öcalan ve Ekofeminizm

Patriyarka, kapitalizm, kadın emeği ve doğa arasındaki ilişkiler ekofeminist akademik çalışmalar üzerinden ele alınacak.

10. Jineoloji Bilginin Merkezini Değiştiriyor

Kadın deneyimi, toplumsal hafıza, bilgi üretimi ve özgürlük ilişkisi Jineoloji üzerine akademik çalışmalarla birlikte incelenecek.

11. Patriyarka, Sermaye ve Devlet

Laura Corradi'nin çalışması merkez alınarak Öcalan'ın üçlü iktidar çözümlemesi ile çağdaş feminist düşünce arasındaki bağlar araştırılacak.

12. Paris Komününden Demokratik Konfederalizme

Komün düşüncesinin tarihsel yolculuğu ele alınacak. Paris Komünü, özgürlükçü sosyalizm ve demokratik konfederalizm arasındaki düşünsel akış değerlendirilecek.

13. Toprak, Üretim ve Özerklik

Kooperatifler, tarım, yerel ekonomi, ortak üretim ve demokratik özerklik arasındaki ilişki akademik çalışmalar üzerinden incelenecek.

14. Rojava Bir Toplumsal Laboratuvar

Komünler, kadın kurumları, yerel demokrasi, ekonomi ve ekolojik uygulamalar saha araştırmaları üzerinden ele alınacak.

15. Öcalan Dünya Düşüncesinde

Final bölümü bütün dizinin ortaya çıkardığı haritayı bir araya getirecek. Öcalan'ın devlet, demokrasi, kadın özgürlüğü, ekoloji, komün, uygarlık ve toplumsal örgütlenme üzerine geliştirdiği kavramların çağdaş sosyal bilimlerde oluşturduğu düşünsel alan değerlendirilecek.

Yerelden evrensele uzanan bir düşünce yolculuğu

Öcalan'ın düşünsel yolculuğu Mezopotamya'nın tarihinden başlayarak çağdaş dünyanın temel sorunlarına uzanıyor. Devletin ortaya çıkışı, uygarlığın gelişimi, patriyarka, ekolojik kriz, kapitalist modernite, kadın özgürlüğü, komün ve demokratik konfederalizm aynı tarihsel anlatının parçaları olarak ele alınıyor. Bu nedenle uluslararası akademinin Öcalan'a yönelişi bir kişinin siyasal yaşamının incelenmesinden çok daha geniş bir düşünsel karşılaşmayı ifade ediyor.

Kürt toplumunun tarihsel deneyimlerinden doğan kavramlar devlet, demokrasi, kadın, doğa ve özgürlük gibi insanlığın ortak meseleleriyle birleşiyor. Yerel deneyim evrensel düşünceyi besliyor, evrensel düşünce de yerel deneyimin kavramsallaştırılmasına katkı sunuyor. Bu karşılıklı hareket Öcalan'ın düşüncesinin dünya akademisinde giderek daha fazla disiplinle temas kurmasının zeminini oluşturuyor.

İmralı'dan Dünya Akademisine dizisi bu düşünsel yolculuğun izini sürecek. On beş bölüm boyunca akademisyenleri, üniversiteleri, makaleleri, kavramları ve toplumsal deneyimleri birbirine bağlayacağız. Dizinin sonunda ortaya çıkacak çalışma Öcalan hakkında uluslararası akademik üretimin haritasını oluştururken aynı zamanda devletin, toplumun, kadının, doğanın, demokrasinin ve özgürlüğün yeniden düşünüldüğü çağdaş bir düşünce alanını görünür hale getirecek.