Dizinin Yol Haritası - Doğa Bilimlerinin Işığında Öcalan’ı Yeniden Okumak

Dizinin Yol Haritası

38 Bölümlük Bütüncül Bir Okuma

Bu yazı dizisi 38 bölümden oluşuyor. Yaklaşık 300 bin yıllık insanlık tarihinden devletli uygarlığın birkaç bin yıllık geçmişine, doğal toplumdan bugünün teknolojik dünyasına, kadınların görünmez kılınan tarihinden demokratik topluma, Newton fiziğinden kuantuma, evrimsel biyolojiden nörobilime ve yapay zekaya uzanan bütünlüklü bir düşünsel yolculuk tasarlanıyor.

İnsanlık tarihini devletlerin, savaşların, kralların ve üretim biçimlerinin tarihi olarak okuduğumuzda hikayenin dar bir bölümünü insanlığın bütün deneyimi yerine koymuş oluyoruz. Yaklaşık 300 bin yıllık Homo sapiens tarihinin son birkaç bin yılı devletli uygarlıkların hakimiyetinde geçti. Bu dönemin yazılı kayıtlarını da büyük ölçüde saraylar, tapınaklar, iktidarlar ve erkekler tuttu. Kadınların yaşamı kuran deneyimleri, köylerin komünal hafızası, devlet dışında gelişen toplumsal ilişkiler, doğayla kurulan karşılıklı bağımlılık ve gündelik hayatın görünmeyen emeği tarih anlatısının kenarında kaldı. Aynı insanlık bugün atomaltı dünyayı araştırıyor, milyarlarca yıl önce yola çıkan galaksi ışığını gözlemliyor, beynin karmaşık sinir ağlarını inceliyor ve yapay zeka sistemleri geliştiriyor. Toplum üzerine düşünme biçimlerimizin de bu genişleyen bilgi evreniyle birlikte yenilenmesi gerekiyor.

Bu dizi söz konusu kopukluğu aşma arayışından doğuyor. Doğal toplumdan devletli uygarlığa, kadınların bastırılmış yaşam deneyiminden erkek egemen kültürün kuruluşuna, köylerde kalan komünal hafızadan Sümer tapınağına, Marx'ın kapitalizm çözümlemesinden Öcalan'ın demokratik modernite arayışına, Newton'un mekanik evreninden kuantum fiziğine, kozmolojiden insan beynine, yapay zekadan demokratik toplumun yeni imkanlarına uzanan geniş bir düşünsel hat kuruluyor.

Dizinin merkezinde Öcalan'ın açtığı düşünsel alan yer alıyor. Devlet, sınıf, kadın, erkek egemenliği, doğa, emek, bilgi, kültür, kapitalizm ve özgürlük birbirinden kopuk başlıklar olarak ele alınmıyor. Birbirlerini üreten, değiştiren ve yeniden kuran tarihsel ilişkiler olarak okunuyor. Doğa bilimleri de insanı, yaşamı, evreni ve bilgiyi daha geniş ölçeklerde kavramaya yardımcı olan bir düşünsel zemin oluşturuyor. Bütüncül düşünce ise dizinin farklı bilgi alanlarını birbirine bağlayan temel yöntemini oluşturuyor.

Bölüm 1 - Öcalan'ın Açtığı Alanı Yeniden Düşünmek

Öcalan'ın devleti, toplumu, kadını, doğayı, kapitalist moderniteyi ve özgürlüğü aynı düşünsel alan içinde ele alma girişimi incelenecek. Dizinin siyasal teori, tarih, antropoloji, kadın araştırmaları, ekoloji ve doğa bilimlerini ortak bir düşünsel zeminde buluşturmasının gerekçeleri ortaya konacak. İnsan ve toplum sorunlarının farklı bilgi alanlarının birbirini beslediği daha geniş bir çerçevede düşünülmesinin imkanları araştırılacak.

Bölüm 2-Devlet, Sınıf, Kadın, Ekoloji, Kültür ve Özgürlük Aynı Hikayenin Parçalarıdır

Öcalan'ın düşüncesindeki kavramların birbirleriyle kurduğu bağ ele alınacak. Devlet kadın sorunuyla, sınıf ekolojiyle, kültür iktidarla, özgürlük gündelik yaşamla birlikte değerlendirilecek. Toplumsal gerçekliğin farklı katmanlarını aynı tarihsel bütün içinde görebilen bir düşünme biçiminin imkanları geliştirilecek.

Bölüm 3 - Bilgi Açık Uçlu Bir Arayıştır

İnsanlığın bilgi üretme biçiminin tarih boyunca değişmesi ele alınacak. Newton fiziğinden Einstein'ın göreliliğine, klasik fizikten kuantuma uzanan bilimsel dönüşüm bilginin kendisini yenileyebilme gücü üzerinden okunacak. Toplumsal teorinin de yeni bulgular, tarihsel deneyimler ve eleştiriler karşısında gelişen canlı bir düşünsel faaliyet olarak kurulmasının önemi gösterilecek.

Bölüm 4 - Hikayenin Yarısı Eksik - Erkek Deneyiminin İnsanlık Tarihine Dönüşmesi

Tarihin savaşları, tahtları, fetihleri ve sınırları ayrıntılı biçimde kaydederken yaşamı her gün yeniden kuran milyonlarca kadının deneyimini sınırlı biçimde aktarmasının nedenleri incelenecek. Sanat, edebiyat, bilim, dil, inanç, ahlak, hukuk ve tarih yazımında erkek deneyiminin evrensel insan deneyimi biçiminde sunulmasının tarihsel kaynakları araştırılacak.

Bölüm 5 - Kadın Deneyimi Merkezi Değiştirir

Kadın deneyiminin toplumsal düşüncenin merkezine alınmasıyla emek, aile, devlet, doğa, bilgi ve özgürlük kavramlarının nasıl değiştiği gösterilecek. Kadının tarihsel özne olarak görünür hale gelmesi insanlık hikayesinin bütününü yeniden kuran bir dönüşüm olarak ele alınacak.

Bölüm 6 - Kadın İnsanlık Tarihinin Kurucu Öznesidir

İnsanlığın uzun devletsiz dönemlerinde kadınların toplayıcılık, bitki bilgisi, bakım, iyileştirme, çocuk yetiştirme, toplumsal hafıza ve gündelik üretimdeki rolleri incelenecek. İnsanlık tarihinin saraylardan ve devletlerden çok daha uzun süre küçük topluluklarda, köylerde ve karşılıklı yaşam ilişkileri içinde aktığı gösterilecek. Geçmiş toplumların çeşitliliği tarihsel verilerin imkanları içinde değerlendirilecek.

Bölüm 7 - Köyde Kalan Komünal Hafıza ve Demokratik Toplum

Köy insanlığın binlerce yıllık ortaklaşma biçimlerinin izlerini taşıyan toplumsal hafıza alanlarından biri olarak ele alınacak. İmece, ortak üretim, dayanışma, komşuluk, ortak su kullanımı, hasat, düğün, yas ve çocukların ortak gözetimi gibi ilişkiler incelenecek. Köy yaşamındaki erkek egemenlik, geleneksel hiyerarşi ve mülkiyet ilişkileri de aynı bütün içinde değerlendirilecek. Böylece kapitalist modernitenin aşındırdığı komünal ilişkilerin tarihsel izleri görünür hale getirilecek.

Bölüm 8 - İlk Hiyerarşiler - Farkın İktidara Dönüşmesi

Yaş, cinsiyet, bilgi, kutsallık, savaşçılık ve üretimdeki roller üzerinden gelişen toplumsal farklılıkların hangi koşullarda kalıcı ayrıcalıklara dönüştüğü araştırılacak. İnsanların farklı yetenek ve konumlara sahip olmasıyla yönetme hakkının belirli kesimlerin elinde toplanması arasındaki tarihsel dönüşüm incelenecek.

Bölüm 9 - Kadın Üzerindeki Tahakküm - Bedenin, Emeğin ve Yaşamın Denetlenmesi

Kadın bedeni, emeği, doğurganlığı ve toplumsal konumu üzerindeki tarihsel denetim ele alınacak. Aile, soy, miras, mülkiyet, sınıflaşma ve devletleşmenin kadınların toplumsal konumuyla kesiştiği noktalar araştırılacak. Kadın özgürlüğünün toplumsal özgürlüğün temel ölçülerinden biri haline gelmesinin tarihsel zemini kurulacak.

Bölüm 10 - Aile, Soy, Miras ve Namus

Aile sevgi, bakım ve dayanışmanın yanında soyun, mirasın, mülkiyetin ve toplumsal rollerin yeniden üretildiği tarihsel bir kurum olarak ele alınacak. Namus kavramının kadın bedeni üzerindeki toplumsal denetimle ilişkisi, aile yapısının mülkiyet ve soy düzenleriyle birlikte geçirdiği dönüşüm üzerinden incelenecek.

Bölüm 11 - Erkekliğin Tarihsel Kuruluşu

Erkeklik tarihsel ve toplumsal olarak kurulmuş bir kimlik olarak değerlendirilecek. Savaşçılık, mülkiyet, aile reisliği, devlet, rekabet, otorite ve kadın üzerindeki denetimin erkeklik anlayışıyla nasıl birleştiği araştırılacak. Erkekliğin dönüşümü özgür toplumun kurucu başlıklarından biri olarak ele alınacak.

Bölüm 12 - Sümerler - Tapınak, Ambar, Yazı ve Devlet

İnsanlığın ortak üretim kapasitesinin yeni yönetim ve denetim biçimleriyle nasıl birleştiği Sümer deneyimi üzerinden incelenecek. Tapınak, ambar, kayıt, yazı, rahip, kral, vergi ve artı ürün arasındaki ilişkiler ele alınacak. Üretici gelişmelerle toplumsal eşitsizliğin aynı tarihsel süreç içinde nasıl şekillendiği gösterilecek.

Bölüm 13 - Devletin Tarihsel Ortaya Çıkışı

Devlet insanlık tarihinin belirli koşullarında ortaya çıkan tarihsel bir örgütlenme biçimi olarak incelenecek. İnsanlığın devlet öncesindeki uzun toplumsal tarihi, devlet dışı örgütlenme biçimleri ve devletli dönemler boyunca yaşamaya devam eden özerk toplumsal alanlar değerlendirilecek.

Bölüm 14 - Sınıfların Tarihsel Ortaya Çıkışı

Artı ürün, emek denetimi, mülkiyet, kayıt sistemi ve askeri güç üzerinden sınıflaşmanın gelişimi incelenecek. Sınıf ilişkileri kadın üzerindeki tahakküm, devletleşme ve mülkiyet düzenleriyle aynı tarihsel çerçevede ele alınacak.

Bölüm 15 - Mitoloji, Din ve İktidar

İktidarın kültür, anlam ve kutsallık üzerinden kurduğu meşruiyet biçimleri araştırılacak. Kader, günah, itaat, kutsallık ve meşruiyet kavramlarının toplumsal düzenle ilişkisi farklı tarihsel dönemler üzerinden incelenecek.

Bölüm 16 - Bilgi ve İktidar - Hakikati Kim Üretti

Yazıdan tapınağa, okuldan akademiye kadar bilgi üreten kurumların iktidarla ilişkisi tartışılacak. Hangi deneyimin değerli bilgi sayıldığı, hangi yaşam bilgisinin geri plana itildiği ve bilginin kimler tarafından kayda geçirildiği ele alınacak. Kadınların, köylülerin, halkların ve sözlü kültürlerin bilgi üretimindeki yeri görünür hale getirilecek.

Bölüm 17 - Marx'ın Açtığı Alan - Kapitalizmin Görünmeyen Anatomisi

Marx'ın kapitalist piyasanın görünen ilişkilerinin ardındaki yapıyı nasıl açığa çıkardığı incelenecek. Artı değer, sömürü, meta, sermaye birikimi, yabancılaşma ve sınıf mücadelesi kavramlarının modern toplumu anlamadaki tarihsel gücü değerlendirilecek.

Bölüm 18 - Marx'tan Sonra Açılan Yeni Sorular

Marx'ın açtığı düşünsel alanın sonraki yüzyıllarda genişleyen başlıkları ele alınacak. Devlet, kadın, ekoloji, uygarlık, kimlik, kültür, bilgi ve zihniyet sorunlarının sınıf çözümlemesiyle birlikte nasıl düşünülebileceği araştırılacak. Marx ile Öcalan arasındaki düşünsel ilişki genişleyen bir problem alanı içinde değerlendirilecek.

Bölüm 19 - Kapitalist Modernite - Yaşamın Pazara Çevrilmesi

Kapitalizmin üretim araçlarının mülkiyetinin ötesine geçen toplumsal etkileri ele alınacak. Doğanın, zamanın, emeğin, kadın bedeninin, bilginin, kültürün, dikkatin ve arzuların piyasa mantığı içinde yeniden düzenlenmesi incelenecek.

Bölüm 20 - Doğaya Tahakküm Topluma Tahakkümdür

İklim değişikliği, su krizi, madencilik, betonlaşma, ormansızlaşma ve kentleşme üzerinden ekolojik krizin toplumsal boyutları incelenecek. Doğa üzerindeki baskının emek, sağlık, kadın, yoksulluk ve demokrasi sorunlarıyla kurduğu bağ görünür hale getirilecek.

Bölüm 21 - Demokratik Modernite - Toplumun Kendi Yaşamını Yeniden Kurması

Kapitalist modernite karşısında demokratik, ekolojik ve kadın özgürlükçü bir toplumsal yaşam anlayışı ele alınacak. Demokratik modernitenin gündelik yaşamdan ekonomiye, yerel örgütlenmeden kültüre ve siyasete uzanan boyutları araştırılacak.

Bölüm 22 - Demokratik Konfederalizm - Toplumun Kendi Kendini Yönetmesi

Komün, mahalle, köy, meclis ve yerel örgütlenmeler üzerinden toplumun karar süreçlerine doğrudan katılım imkanları değerlendirilecek. Toplumun yaşamını örgütleyen demokratik mekanizmalar, yerel inisiyatif ve çok katmanlı yönetim anlayışı ele alınacak.

Bölüm 23 - Demokratik Ulus - Aynılaşmadan Birlikte Yaşamak

Dil, kültür, inanç ve kimliklerin korunarak ortak demokratik yaşam içinde buluşmasını esas alan demokratik ulus yaklaşımı incelenecek. Çoğulluk, ortak yaşam ve siyasal aidiyet arasındaki ilişki ele alınacak.

Bölüm 24 - 21. Yüzyıl Teknolojisi ve Komünal Yaşamın Yeni İmkanları

Dijital iletişim, açık kaynak yazılım, kooperatif platformlar, yapay zeka, dağıtık ağlar, yerel enerji sistemleri ve dijital ortaklıkların komünal yaşam için açtığı imkanlar değerlendirilecek. Aynı teknolojilerin gözetim, algoritmik denetim, tekelleşme ve eşitsizlik üretme kapasitesi de incelenecek. Teknolojinin toplumsal niteliği mülkiyet, denetim ve kullanım ilişkileri üzerinden ele alınacak.

Bölüm 25 - Newtoncu Evren - Toplum Saat Değildir, İnsan Dişli Değildir

Newton fiziğinin bilim tarihindeki büyük dönüştürücü rolü anlatılacak. Mekanik evren tasavvurunun doğa ve toplum düşüncesi üzerindeki etkileri incelenecek. Einstein'ın uzay, zaman ve kütleçekim anlayışını daha geniş bir çerçeveye taşıması bilginin geçerlilik alanlarının yeniden kurulması üzerinden değerlendirilecek.

Bölüm 26 - Kuantum - Kesin Yörüngelerden Olasılıklar Dünyasına

Atomaltı dünyanın olasılık, ölçüm, belirsizlik ve dalga parçacık davranışı gibi özellikleri sade bir dille ele alınacak. Kuantum fiziğinin bilim tarihinde açtığı yeni kavramsal alan, kesinlik ve mekanik açıklama alışkanlıklarının sınırlarını düşünmek açısından değerlendirilecek. Bilimsel devrimlerin düşünme biçimlerini nasıl genişlettiği gösterilecek.

Bölüm 27 - Hayatta Kalmak İçin Evrimleşen Bir Zihinle Evreni Anlamaya Çalışmak

İnsan beyninin ekolojik ve toplumsal koşullar içinde biçimlenen evrimsel geçmişi incelenecek. Tehlikeyi fark etme, besin bulma, sosyal ilişkileri izleme, kurallar çıkarma ve hızlı karar verme gibi kapasitelerden modern bilime uzanan bilişsel süreç ele alınacak. Günlük sezgilerimizin ötesine geçen bilimsel düşüncenin insan zihninin en güçlü kültürel başarılarından biri olduğu gösterilecek.

Bölüm 28 - Kozmik Maddeden Demokratik Topluma - İnsanlaşmanın Uzun Yolculuğu

Bedenimizdeki elementlerin yıldızlardaki kökeninden biyolojik evrime, hücrelerden sinir sistemine, beyinden dile, emekten kültüre uzanan büyük süreç birlikte düşünülecek. İnsan biyolojik, kültürel, tarihsel ve toplumsal katmanların birleştiği bir varlık olarak ele alınacak.

Bölüm 29 - Doğa Bilimleriyle Sosyal Bilimlerin Yeniden Buluşması

Bilginin üniversite disiplinlerine ayrılmasıyla gerçekliğin bütünlüğü arasındaki gerilim ele alınacak. Evrimsel biyoloji, nörobilim, ekoloji, antropoloji, feminist düşünce ve sosyal bilimler arasında yeni bağlantılar kurulacak. İnsan bedeni, zihin, davranış, üretim, kültür ve siyaset aynı yaşam bütününün farklı katmanları olarak değerlendirilecek.

Bölüm 30 - Jineoloji - Bilginin Kuruluşu ve Kadının Bilgideki Yeri

Kadın bilgi üreten özne olarak ele alınacak. Jineoloji kadınların tarihsel ve toplumsal deneyimini görünür hale getiren, bilginin kuruluş biçimini sorgulayan ve toplumsal düşüncenin kapsamını genişleten bir yaklaşım olarak incelenecek. Kadının bilim, tarih, bakım, kültür ve toplumsal hafızadaki yeri birlikte değerlendirilecek.

Bölüm 31 - Kadın Özgürlüğü - Toplumun Özgürlük Ölçüsü

Kadın özgürlüğü aileden ekonomiye, siyasetten bilgi üretimine, erkeklikten doğayla kurulan ilişkiye kadar toplumsal yaşamın bütün alanlarıyla birlikte değerlendirilecek. Kadının bedeni, emeği, zamanı ve yaşamı üzerindeki karar gücü demokratik toplumun temel ölçülerinden biri olarak ele alınacak.

Bölüm 32 - Erkekliğin Çözülmesi ve Toplumun Yenilenmesi

Erkek egemenliğinin kadınlar ve erkekler üzerindeki tarihsel etkileri incelenecek. Erkekliğin duyguyla, bakım emeğiyle, eşit ilişkiyle, ortak sorumlulukla ve özgürlükle yeniden kurulmasının imkanları araştırılacak. Demokratik toplumun erkekliğin dönüşümünü de kapsayan bir toplumsal yenilenme süreci olduğu gösterilecek.

Bölüm 33 - Açık Uçlu Bir Paradigma

Dizi boyunca gelişen düşünsel hatlar yeniden bir araya getirilecek. Bilimsel bilgi, tarihsel deneyim ve toplumsal mücadele geliştikçe paradigmanın da yeni sorularla genişlemesi gerektiği ele alınacak. Paradigmanın gücü, değişen gerçeklik karşısında kendisini yenileyebilme kapasitesiyle ilişkilendirilecek.

Bölüm 34 - Eksik Hikayeden Açık Evrene

Kadın deneyiminin bastırılmasıyla eksik kalan insanlık hikayesi ile evren hakkındaki açık araştırma alanları aynı düşünsel çerçevede ele alınacak. Bilginin sınırlarını kabul etmek araştırmayı büyüten bir tutum olarak değerlendirilecek. İnsanlık tarihinin ve kozmolojik bilginin açıklığı düşünsel tevazunun iki farklı kaynağı olarak işlenecek.

Bölüm 35 - Bilinmeyen Evrende Yeni Bir Toplum Arayışı

Doğa, kadın, emek, bilim, toplum, demokratik modernite ve özgürlük ortak bir gelecek düşüncesi içinde buluşturulacak. Gelecek tarih tarafından önceden belirlenmiş bir çizgi yerine insan eylemi, toplumsal mücadele, bilgi ve ortak karar süreçleri içinde oluşan imkanlar alanı olarak ele alınacak.

Bölüm 36 - İnkarın Kırılmasından Özgürlüğün İnşasına - Kürt Mücadelesinin Elli Yıllık Dönüşümü

Kürt halkının varlığını hedef alan inkar politikalarından kimliğin kamusal görünürlüğüne, varlığını savunma mücadelesinden özgürlüğün toplumsal olarak nasıl kurulacağı tartışmasına uzanan tarihsel dönüşüm incelenecek. Elli yıllık mücadele değişen tarihsel koşullar, amaçlar, araçlar, kadın hareketi, yerel demokrasi ve toplumsal dönüşüm üzerinden değerlendirilecek.

Bölüm 37 - İnkarı Kıran Mücadeleden Özgürlüğü Kuracak Topluma

İnkarı kıran siyasal mücadeleden özgür toplumu kuran demokratik ilişkilere geçiş ele alınacak. Mücadele eden öznenin kendi içindeki hiyerarşi, erkek egemenliği, dogmatizm ve iktidar ilişkilerini dönüştürmesi demokratik toplumun kurucu süreci olarak değerlendirilecek. Özgürlük karşıdaki iktidarı geriletmenin yanında mücadele eden toplumun kendi ilişkilerini yenileme kapasitesiyle birlikte ele alınacak.

Bölüm 38 - ''Beni Anlamıyorlar'' - Kurallar Arayan Zihin, Kimlik ve Bütüncül Düşünmenin Güçlüğü

Öcalan'ın “beni anlamıyorlar” sözü dizinin önceki 37 bölümünü düşünme biçimi açısından yeniden birbirine bağlayacak. İnsan beyninin evrimsel geçmişi, çevreden kural çıkarma eğilimi, kesinlik ihtiyacı, hızlı karar verme kapasitesi, grup aidiyeti ve modern eğitimin bilgiyi ayrı disiplinlere bölmesi bütüncül düşünmenin güçlüğü üzerinden incelenecek. Fizik, kuantum fiziği, biyoloji, evrimsel biyoloji, nörobilim, antropoloji ve arkeolojinin açtığı bilgi alanları demokratik toplum, kadın özgürlüğü, Jineoloji, ekoloji, demokratik ulus ve demokratik konfederalizmle aynı düşünsel ufuk içinde değerlendirilecek.

Bir düşüncenin yıllar boyunca mücadele, fedakarlık, dostluk, örgütsel aidiyet, toplumsal statü ve kişilikle birleşmesi de bu bölümün önemli eksenlerinden birini oluşturacak. İnsan kimi zaman yalnızca bir fikri savunmaz. O fikirle birlikte kurduğu hayat hikayesini, toplumsal yerini ve geçmiş emeğinin anlamını da korur. Düşünceyi yenilemek bu nedenle yeni bilgi edinmenin ötesinde kimlik ve geçmişle kurulan ilişkinin yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. “Beni anlamıyorlar” sözü bu çerçevede bir düşünürü tekrar etmekten daha geniş bir çağrıya dönüşür. Kavramlar arasındaki ilişkileri görmek, kendi düşünme araçlarını incelemek ve yeni bilgiyi mevcut kimliğin sınırlarının ötesinde değerlendirebilmek bütüncül düşüncenin temel koşulları olarak ele alınacak.

Aynı Arayışın 38 Yüzü

Bu 38 bölüm tek bir uzun düşünsel arayışın farklı katmanlarını oluşturuyor. Sümer tapınağındaki tahıl kaydıyla bugünün dijital veri merkezleri arasında binlerce yıl bulunuyor. Her ikisi de bilgi, kayıt, kaynak ve denetim ilişkilerinin toplumdaki önemini görünür hale getiriyor. Köyde imeceyle yapılan hasat ile açık kaynak yazılım üzerinden dünyanın farklı yerlerinden insanların ortak üretim yapması farklı tarihsel koşullarda ortaya çıkan ortaklaşma biçimlerini düşündürüyor. Kadının ev içindeki görünmeyen emeği ile doğal varlıkların ekonomik hesaplarda görünmez hale gelen değeri de yaşamın hangi alanlarının toplumsal hesapların dışında bırakıldığını gösteriyor.

Kadınların bastırılmış yaşam deneyimi dizinin tarihsel ve toplumsal eksenini oluşturacak. Köyde kalan komünal hafıza insanlığın devlet ve piyasa dışında geliştirdiği dayanışma biçimlerinin tarihsel sürekliliğini gösterecek. Doğa bilimleri insanı kozmik, biyolojik ve ekolojik bağlamı içinde yeniden düşünmeye imkan verecek. Teknoloji ise ortaklaşmanın yeni ölçeklerini görünür hale getirecek. İnsanlık küçük toplulukların yüz yüze dayanışmasını gezegen ölçeğindeki iletişim ağlarıyla birleştirebilecek araçlara sahip. Bu araçların hangi mülkiyet, denetim ve toplumsal amaç içinde kullanılacağı gelecek toplumun önemli mücadele alanlarından biri olacak.

Öcalan'ın açtığı düşünsel alan bütün bu başlıkların kesiştiği kavşaklardan birini oluşturuyor. Devlet, sınıf, erkek egemenliği, kapitalizm, doğa tahakkümü, demokratik toplum ve özgürlük aynı tarihsel bütünün farklı katmanları olarak okunacak. Kürt mücadelesinin inkarı kıran tarihsel deneyimi ise düşünceyi doğrudan toplumsal pratikle buluşturacak. Varlığın kabul ettirilmesinden özgürlüğün toplumsallaşmasına uzanan dönüşüm, demokratik toplumun nasıl kurulacağına ilişkin somut bir deneyim alanı açacak.

38.bölüm bu yolculuğa düşünmenin kendisini ekliyor. İnsan hangi zihinsel araçlarla düşünüyor, kesinliği neden arıyor, aidiyet düşünceyi nasıl etkiliyor, yıllarca savunulan bir fikir kişiliğin ve toplumsal statünün parçasına nasıl dönüşüyor, modern eğitim bütünlüğü nasıl parçalara ayırıyor ve farklı bilgi alanları yeniden nasıl ilişkilendirilebilir. Böylece dizi yalnız devletin, sınıfın, kadın özgürlüğünün, ekolojinin veya bilimin tarihini tartışmakla kalmıyor. Bu başlıkları anlamaya çalışan zihnin kendi sınırlarını da düşüncenin konusu haline getiriyor.

Bu dizi eleştirel düşünceyi kurucu bir güç olarak ele alacak. Marx kendi tarihsel bağlamı ve sonrasında açılan yeni bilgi alanlarıyla, Öcalan doğa bilimlerinin, feminist düşüncenin ve toplumsal mücadelelerin yeni verileriyle, modern bilim ise kendi gelişim tarihi ve yeni araştırma alanlarıyla birlikte okunacak. Bütüncül düşünce farklı bilgi biçimlerini tek bir açıklamada eritmek yerine aralarındaki ilişkileri görünür kılacak.

Düşünce hareket ettikçe canlı kalır. Evren hareket ediyor. Yaşam değişiyor. Toplum dönüşüyor. Özgürlük arayışı da yeni bilgi, yeni deneyim ve yeni ilişkilerle gelişiyor.

38 bölümlük bu yol haritası tamamlanmış bir teori sunmak yerine genişleyen bir düşünce alanı kuruyor. Kadınların bastırılmış deneyiminden kozmolojiye, köyün komünal hafızasından yapay zekaya, Marx'tan Öcalan'a, devletin tarihsel kuruluşundan demokratik topluma ve insan beyninin düşünme biçimine uzanan bu yolculuğun ortak yönü aynı.

Daha bütüncül düşünmek.

•